Organy sołectwa bez zmian
Zebranie wiejskie jest organem uchwałodawczym, a sołtys wykonawczym (art. 36 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym). Zakres ich działania wyznacza statut uchwalony przez radę gminy (art. 35 ust. 1).
Sołtysowo.pl pomaga sołtysom wykonywać zadania, które powierzają im ustawy i statut sołectwa: od zebrania wiejskiego po wniosek o środki z funduszu sołeckiego. Decyzje pozostają tam, gdzie wskazują przepisy, czyli przy zebraniu wiejskim, wójcie i radzie gminy.
Dla gminy bez kosztów i bez obowiązków: urząd niczego nie kupuje, nie wdraża i nie podpisuje.
Sołectwo działa w ramach gminy i na zasadach ustalonych przez radę gminy. System tego nie zmienia. Jest narzędziem pracy sołtysa, tak jak komputer czy segregator, a nie nowym uczestnikiem relacji między sołectwem a urzędem.
Zebranie wiejskie jest organem uchwałodawczym, a sołtys wykonawczym (art. 36 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym). Zakres ich działania wyznacza statut uchwalony przez radę gminy (art. 35 ust. 1).
Wniosek o środki z funduszu trafia do wójta, burmistrza albo prezydenta miasta (art. 5 ust. 4 ustawy o funduszu sołeckim), a rozstrzygają o nim organy gminy (art. 5 ust. 5–10). System niczego nie rozstrzyga i niczego nie składa w imieniu urzędu.
System nie zastępuje Biuletynu Informacji Publicznej, elektronicznej skrzynki podawczej ani obiegu dokumentów w urzędzie. Pisma sołtysa trafiają do gminy tą samą drogą co zawsze: podpisane przez sołtysa albo na adres, który wskaże urząd.
Gmina nie musi niczego wdrażać, kupować ani podpisywać, a jej pracownicy nie muszą zakładać kont. Konto zakłada sołtys, a mieszkańcy rejestrują się sami.
Uprawnienia sołtysa w systemie nadajemy ręcznie, po sprawdzeniu w dokumentach publicznych, takich jak uchwały i ogłoszenia w BIP. Przypadkowa osoba nie wystąpi w imieniu sołectwa.
Uchwały, protokoły i historia funduszu są przypisane do sołectwa, nie do osoby. Po wyborach nowy sołtys przejmuje je w całości, zamiast zaczynać od pustej szuflady.
Najwięcej pracy urzędowi oszczędzają sprawy przygotowane dobrze za pierwszym razem. System prowadzi sołtysa przez wymagania ustawy, zanim dokument trafi na biurko pracownika gminy.
Każdy wniosek zawiera elementy wymagane ustawą: przedsięwzięcia z oszacowaniem kosztów i uzasadnieniem (art. 5 ust. 3), numer i datę uchwały zebrania wiejskiego, kwoty także słownie oraz oświadczenie o zgodności z zadaniami własnymi gminy (art. 2 ust. 6).
Przy funduszu sołtys widzi terminy ustawowe z podstawą prawną, w tym termin 30 września (art. 5 ust. 4), a system nie przyjmie przedsięwzięć ponad kwotę podaną przez wójta. To mniej wniosków spóźnionych i mniej odrzuceń z przyczyn formalnych.
Środki niewykorzystane w roku budżetowym wygasają, a gmina odzyskuje z budżetu państwa od 20 do 40% wydatków wykonanych w ramach funduszu (art. 3 ust. 6–8). Sołtys na bieżąco widzi, ile wydano, ile jest w realizacji i ile jeszcze zostało.
Wniosek o zakup przychodzi do pracownika gminy jako czytelna wiadomość: numer, przedmiot, planowana kwota, przedsięwzięcie z funduszu, z którego ma być pokryty, i ewentualnie oferta. Adres odbiorcy wskazuje urząd.
Protokół, uchwały i lista obecności powstają w jednolitym układzie, z przebiegiem opisanym pod każdym punktem porządku obrad. Uchwała o funduszu ma numer, na który powołuje się wniosek.
Terminy wywozu odpadów, zebrania i ogłoszenia docierają do mieszkańców przez stronę sołectwa i powiadomienia. Informacje, o które dziś pytają urząd i sołtysa, są dostępne od ręki.
Na stronie sołectwa mieszkańcy widzą przedsięwzięcia i kwoty z funduszu rok po roku. Pieniądze publiczne są wydawane przejrzyście, a sołtys nie musi tego tłumaczyć każdemu z osobna.
Festyny, zebrania i spotkania ze wszystkich sołectw składają się w jeden kalendarz całej gminy. Łatwiej uniknąć nakładania się wydarzeń i łatwiej je promować.
Rodzaje odpadów i ich kolory ustala się raz dla całej gminy, a sołectwa korzystają z tych samych nazw. Mieszkaniec każdej wsi widzi harmonogram w tej samej, czytelnej formie.
Od 1 stycznia 2026 r. ustawodawca wyraźnie wzmocnił pozycję sołtysa w gminie. Sołtys objęty jest ubezpieczeniem zapewnianym przez gminę i może uczestniczyć w posiedzeniach komisji rady gminy (art. 37a i 37c ustawy o samorządzie gminnym). Sołtys, który ma pod ręką dokumenty, kwoty i terminy, lepiej z tych uprawnień korzysta.
Zależy nam, żeby urząd wiedział dokładnie, czym jest Sołtysowo.pl, a czym nie jest.
Nic z poniższych nie jest obowiązkowe. To drobne kroki, które najbardziej ułatwiają sołtysom start.
Wystarczy wzmianka na spotkaniu sołtysów albo w korespondencji z nimi. Możemy przygotować krótką ulotkę dla Państwa gminy.
Jeden adres e-mail pracownika lub referatu, na który sołtysi będą kierować wnioski o zakup z funduszu sołeckiego.
Po wyborach sołeckich lista sołtysów, na przykład w postaci uchwał lub ogłoszenia z BIP, pozwala nam szybciej i pewniej potwierdzać uprawnienia.
Przyjedziemy na spotkanie sołtysów i pokażemy system na przykładzie sołectwa z Państwa gminy. Bez zobowiązań.
Odnośniki w tekście prowadzą do Internetowego Systemu Aktów Prawnych Sejmu RP. Numery artykułów według brzmienia obowiązującego od 1 stycznia 2026 r.
Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Szczegółowe zasady działania sołectw określają statuty uchwalone przez rady gmin.
Przyjedziemy na spotkanie sołtysów albo pokażemy system zdalnie, na przykładzie sołectwa z Państwa gminy.